Bài 2: Những thành tựu không thể xuyên tạc

QPTĐ-Như một thứ định kiến đã được lập trình, cũng như mưu đồ phá hoại khối đại đoàn kết các dân tộc của Thủ đô. Các thế lực thù địch, phản động thường lợi dụng các vấn đề phức tạp nảy sinh trong vùng dân tộc thiểu số (DTTS), như sự khác biệt về phong tục, tập quán, truyền thống văn hóa, sự chênh lệch trình độ phát triển kinh tế, xã hội, đặc điểm yếu tố lịch sử tộc người … để tuyên truyền, xuyên tạc cho rằng “Chính quyền Thành phố kỳ thị, bỏ rơi” không quan tâm đến đồng bào DTTS. Từ đó, kích động tư tưởng dân tộc hẹp hòi, gây mâu thuẫn, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Đối chứng với thực tế, không khó nhận ra đó là các nhận định đầy phiến diện và phi lý mà bản chất là bịa đặt, vu khống.

Ưu tiên nhiều chính sách đặc thù

Thực hiện các nghị quyết của Trung ương, nhất là Nghị quyết số 88 của Quốc hội về “Đề án tổng thể phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030”, Thành uỷ Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 201-KH/TU để tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai hiệu quả công tác dân tộc, nhất là ưu tiên nhiều chính sách “đặc thù” vượt trội dành cho đồng bào DTTS. Theo lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo Hà Nội cho biết, trong những năm qua, công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc luôn được Thành phố quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện đảm bảo, đầy đủ kịp thời. Đặc biệt, Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào DTTS miền núi của Thủ đô giai đoạn 2021-2030, giai đoạn 1 (2021-2025) Thành phố đã ưu tiên dành nguồn lực lớn với hơn 2.144 tỷ đồng để thực hiện. Đến nay, đã bố trí hơn 1.172 tỷ đồng để hỗ trợ đồng bào DTTS, thông qua đầu tư hạ tầng, phát triển kinh tế, xã hội, bảo tồn văn hóa và đào tạo nghề, tiêu biểu là chương trình mục tiêu quốc gia, hỗ trợ vốn vay ưu đãi, phát triển làng nghề, như xây dựng thương hiệu, thúc đẩy du lịch cộng đồng, sinh thái, và nâng cao chất lượng đời sống, giảm nghèo bền vững. Kết quả nổi bật của các chính sách, đó là 100% xã có đường ô tô đến trung tâm xã được rải nhựa hoặc bê tông; 100% số trường, lớp học và trạm y tế được xây dựng kiên cố; tỷ lệ học sinh mẫu giáo 5 tuổi đến trường đạt trên 98%, học sinh trong độ tuổi học tiểu học đến trường đạt trên 97%, học sinh trung học cơ sở trên 95%.

Không chỉ dừng lại ở việc phân bổ nguồn lực, Thành phố còn chủ động xây dựng những chủ trương chính sách, đề án mang tính “may đo” riêng cho từng vùng, từng địa phương phát triển riêng biệt dựa trên tiềm năng bản địa. Điển hình như Ba Vì,  xã có tới 98% dân số là đồng bào dân tộc Dao sinh sống, theo đồng chí Nguyễn Giáp Đông, Chủ tịch UBND xã Ba Vì cho biết, thế mạnh của đồng bào dân tộc Dao là phát triển nghề thuốc Nam, toàn xã có gần 1.000 hộ thì hơn 500 hộ làm nghề thuốc Nam. Không chỉ phát triển nghề thuốc Nam theo quy mô hộ gia đình, người dân trong xã đã tập hợp, thành lập 9 hợp tác xã thuốc Nam, giúp nghề thuốc Nam phát triển bài bản hơn, mang lại nguồn thu nhập cao. Còn đến xã Yên Bài chúng tôi được biết, xã được hình thành trên cơ sở sáp nhập diện tích tự nhiên và dân số của hai xã Vân Hòa, Yên Bài thuộc huyện Ba Vì cũ, với số dân hơn 21.400 người, trong đó người Mường chiếm khoảng 45% dân số. Là xã miền núi có nhiều diện tích rừng, địa hình đa dạng, kết hợp giữa đồng bằng ven sông và vùng đồi núi thấp, Yên Bài có tiềm năng, điều kiện thuận lợi phát triển nông nghiệp sạch và du lịch sinh thái. Thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, giai đoạn 2021- 2025, xã Yên Bài được Thành phố bố trí hơn 224 tỷ đồng để thực hiện 18 dự án, góp phần thay đổi cuộc sống người dân. Tiêu biểu là công tác quy hoạch, đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng đã thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái, gắn với bảo tồn văn hóa dân tộc Mường, xã hiện nay có hơn 300 homestay, điểm lưu trú phục vụ du lịch cộng đồng, tạo thêm nhiều việc làm, thu nhập ổn định cho người dân. Những đặc sản nức tiếng như gà đồi Ba Vì, miến dong Minh Hồng, thuốc Nam người Dao, mật ong rừng Yên Trung, hay những sản phẩm OCOP 4 sao, 5 sao của đồng bào không chỉ có mặt ở chợ phiên mà đã lên kệ các chuỗi bán lẻ hiện đại, sàn thương mại điện tử.

Chính nhờ sự quan tâm đầu tư dành nhiều chính sách đặc thù, vượt trội cho đồng bào DTTS, đến nay Hà Nội đã cơ bản hoàn thành 100% các chỉ tiêu theo Nghị quyết số 88 của Quốc hội, về đích sớm trước 5 năm so với kế hoạch giai đoạn 2021-2030, được đánh giá là một trong những “điểm sáng” của cả nước. Đây là thực tiễn sinh động phản bác quan điểm “Chính quyền Thành phố kỳ thị, bỏ rơi” đồng bào DTTS mà các thế lực thù địch cố tình xuyên tạc.

Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp

Mỗi dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn Hà Nội đều mang một nét văn hoá truyền thống độc đáo riêng có, góp phần tô điểm thêm vào nét đẹp văn hoá truyền thống của Thủ đô. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, nhiều giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS đang đứng trước nguy cơ mai một do tác động của quá trình đô thị hóa, biến đổi lối sống và sự thiếu hụt lực lượng kế cận. Nhận thức rõ bản sắc văn hóa của đồng bào DTTS là tài sản vô giá, thành phố Hà Nội đã triển khai mạnh mẽ việc bảo tồn gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Cụ thể là cơ cấu nguồn vốn cho nội dung 6 về “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các DTTS gắn với phát triển du lịch”, với kinh phí hàng trăm tỷ đồng. 

Cho nên, công tác bảo tồn giá trị văn hóa DTTS trên địa bàn Thủ đô có bước “đột phá” phát triển mới, đặc biệt khi Thành phố triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xác định “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các DTTS gắn với phát triển du lịch” là một trong 10 dự án trọng tâm được đầu tư trong 2 giai đoạn 2021-2025 và 2026-2030. Dự án tập trung khôi phục, bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc có dân số ít; khảo sát, kiểm kê, sưu tầm, tư liệu hóa di sản văn hóa truyền thống và tổ chức bảo tồn lễ hội truyền thống tại các địa phương, xây dựng sản phẩm du lịch. Nhờ đó, các lớp truyền dạy cồng chiêng, hát ví, dệt thổ cẩm của đồng bào DTTS Thủ đô được tổ chức thường xuyên. Nhiều lễ hội mang đậm bản sắc của đồng bào DTTS không chỉ có ý nghĩa tâm linh, lịch sử mà còn là không gian văn hóa đặc sắc, tạo sức hút đối với du khách trong và ngoài nước khi được tổ chức bài bản, tôn trọng yếu tố nguyên gốc. Các khu du lịch cộng đồng tại Bản Mường, Ba Vì hay Khu du lịch sinh thái Quan Sơn, Mỹ Đức trở thành điểm đến yêu thích của du khách gần xa. Bà Triệu Thị Xuân, dân tộc Mường là người uy tín thôn Hợp Sơn, xã Ba Vì được nhân dân trong thôn bầu là người có uy tín từ năm 2018 đến nay chia sẻ: “Hằng năm chúng tôi được tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng; được thăm quan, học tập, trao đổi kinh nghiệm về phát triển kinh tế, xã hội, giữ gìn bản sắc văn hoá và đoàn kết dân tộc, qua đó vượt qua mọi khó khăn, đoàn kết vươn lên xây dựng cuộc sống ấm no, giàu đẹp”.

Cùng với việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc, thì công nghệ số cũng được Thành phố đặc biệt quan tâm, trên tinh thần “Muốn thoát nghèo bền vững, phải trang bị tri thức và công nghệ cho đồng bào”. Vì thế, chương trình “Chuyển đổi số vùng đồng bào dân tộc thiểu số” đưa Internet cáp quang đến từng thôn, bản xa xôi nhất của xã Ba Vì, Mỹ Đức đã được triển khai đồng bộ, các nhà văn hóa thôn của đồng bào đều được trang bị hệ thống máy tính, tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng số cho thanh niên. Đây chính là chiếc cầu nối “phi giới tuyến” nhưng hiệu quả nhất mà Thành phố đã xây dựng, giúp đồng bào DTTS bắt kịp nhịp sống hiện đại của kỷ nguyên 4.0. Vì vậy giờ đây, người Dao ở Ba Vì có thể livestream bán thuốc Nam trên không gian mạng, hay người Mường ở Mỹ Đức có thể khám chữa bệnh từ xa  qua hệ thống telehealth kết nối trạm y tế xã với các bệnh viện tuyến Trung ương như Bạch Mai, Việt Đức giúp bà con được chăm sóc sức khỏe tốt nhất.

Đó là sự thật không thể phủ nhận, Thủ đô Hà Nội đang nỗ lực xóa nhòa khoảng cách về mức thu nhập giữa vùng DTTS so với vùng nông thôn ngoại thành, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Đồng thời, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc trên địa bàn Thủ đô ngàn năm “Văn minh, Văn hiến, Anh hùng”.

V.Tuân-M.Huân-T.Hà