20 dân tộc hội tụ tại “Ngôi nhà chung”-Lan tỏa giá trị văn hóa, gắn kết tình đại đoàn kết

QPTĐ-Trong hai ngày 14-15/11/2026, tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, thành phố Hà Nội), hơn 200 đồng bào thuộc 20 dân tộc từ nhiều vùng miền sẽ hội tụ trong chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026. Với các chương trình giao lưu, trình diễn nghệ thuật dân gian, tái hiện nghi lễ truyền thống và trải nghiệm di sản, sự kiện giới thiệu những nét văn hóa tiêu biểu của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.

Sự kiện do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội chủ trì, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam phối hợp với các địa phương tổ chức. Đây là dịp để đồng bào các dân tộc gặp gỡ, giao lưu, giới thiệu phong tục, tập quán và thực hành những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ; qua đó khẳng định sự gắn bó giữa các cộng đồng trong ngôi nhà chung Việt Nam.

Hội tụ văn hóa các vùng miền tại “Ngôi nhà chung”

Mở đầu chuỗi hoạt động là Chương trình sắc màu văn hóa cộng đồng các dân tộc tại Ngôi nhà chung, diễn ra từ 8h30-10h30 ngày 14/11 tại Quảng trường Hùng Vương, Khu Nghi lễ thờ Tổ.

Trong không gian hướng về cội nguồn, đại diện các cộng đồng dân tộc thực hiện Lễ dâng hương tưởng nhớ Quốc Tổ, thể hiện đạo lý tri ân tổ tiên và tinh thần gắn kết dân tộc.

Tiếp đó là chương trình giao lưu văn hóa, văn nghệ giữa các đoàn nghệ nhân Dao (Quảng Ninh), Mông (Thanh Hóa), Rơ Măm (Quảng Ngãi), Chăm Bà-la-môn (Khánh Hòa) với 16 nhóm đồng bào đang hoạt động thường xuyên tại Làng. Các tiết mục cồng chiêng Tây Nguyên, âm nhạc tre nứa, dân ca, dân vũ, múa cộng đồng cùng hoạt động trình diễn nghề đan lát, dệt truyền thống tạo nên bức tranh giao lưu văn hóa giữa các vùng miền.

Khám phá những không gian văn hóa đặc trưng

Trong hai ngày 14-15/11, bốn không gian văn hóa của các dân tộc Dao, Chăm, Rơ Măm và Mông giới thiệu những nét riêng trong đời sống, tín ngưỡng và nghệ thuật truyền thống.

Tại Khu các làng dân tộc I, không gian văn hóa dân tộc Dao giới thiệu văn hóa Dao nhóm Dao quần chẹt của Hà Nội qua kiến trúc, trang phục, nhạc cụ, múa chuông, múa rùa, dân ca, nghề thuốc nam và ẩm thực; du khách còn có thể trải nghiệm ngâm chân lá thuốc. Đặc biệt, đồng bào Dao Quảng Ninh tái hiện Lễ Sóng mun-Cầu an, trình diễn hát Páo dung, hát đối đáp, thổi kèn lá và giao lưu trong chương trình “Ngày hội bản Dao”.

Tại quần thể tháp Chăm, Khu các làng dân tộc III, không gian “Hoa đất Tháp” giới thiệu văn hóa Chăm Bà-la-môn tỉnh Khánh Hòa. Du khách được tìm hiểu nghệ thuật múa, dân ca, dân nhạc, các nhạc cụ truyền thống như trống Ginăng, kèn Saranai; khám phá nghệ thuật gốm Bàu Trúc-di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh, nghề dệt truyền thống và nghi lễ Rija Praong (Lễ cúng dòng họ).

Không gian văn hóa dân tộc Rơ Măm tại Khu các làng dân tộc II giới thiệu phong tục, trang phục, nghệ thuật diễn xướng, hát giao duyên, sử thi, cồng chiêng, nhạc cụ tre nứa cùng ẩm thực như cơm nếp ống tre, rượu cần, các sản vật địa phương và trò chơi dân gian.

Trong khi đó, không gian văn hóa dân tộc Mông đến từ Thanh Hóa tại Khu các làng dân tộc I tập trung giới thiệu nghệ thuật khèn, dân ca, dân vũ, trang phục, ẩm thực, nghề thủ công và trò chơi dân gian.

Bên cạnh các không gian riêng, chương trình còn tổ chức giao lưu văn hóa theo vùng miền tại làng Tày (các dân tộc phía Bắc), làng Ê Đê (các dân tộc Tây Nguyên) và không gian đền tháp Chăm, gắn với giới thiệu văn hóa Khmer miền Tây Nam Bộ. Qua đó, các cộng đồng có dịp chia sẻ, giới thiệu di sản, nghệ thuật, ẩm thực và sản vật đặc trưng của địa phương.

Tái hiện nghi lễ truyền thống-Gìn giữ di sản từ thực hành cộng đồng

Bốn nghi lễ truyền thống do chính đồng bào và nghệ nhân thực hành là một trong những nội dung trọng tâm của sự kiện. Mỗi nghi lễ phản ánh một phương diện trong đời sống tín ngưỡng, sản xuất và quan niệm về mối quan hệ giữa con người với tổ tiên, thần linh và cộng đồng.

Cụ thể:

- 14h00 ngày 14/11: Tái hiện Lễ cúng cơm mới của dân tộc Mông (Thanh Hóa), nghi lễ nông nghiệp thể hiện lòng biết ơn thần linh, tổ tiên và hồn lúa, cầu mong mùa màng bội thu, cuộc sống no đủ.

- 9h00 ngày 15/11: Tái hiện Lễ Sóng mun-Cầu an của dân tộc Dao (Quảng Ninh), nghi lễ cầu bình an, may mắn, mưa thuận gió hòa và hạnh phúc.

- 9h45 ngày 15/11: Tái hiện Lễ mở cửa kho lúa của dân tộc Rơ Măm (Quảng Ngãi), nghi lễ đánh dấu kết thúc chu kỳ sản xuất lúa rẫy, thể hiện lòng biết ơn thần linh và ước vọng về vụ mùa tiếp theo thuận lợi.

- 14h30 ngày 15/11: Tái hiện Lễ Rija Praong (Lễ cúng dòng họ) của dân tộc Chăm Bà-la-môn (Khánh Hòa), nghi lễ tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong sự phù hộ cho các thành viên trong dòng họ.

Việc tái hiện nghi lễ do chính cộng đồng thực hành giúp công chúng tiếp cận di sản từ góc nhìn của những người đang gìn giữ di sản, đồng thời tạo điều kiện để các giá trị văn hóa tiếp tục được trao truyền qua các thế hệ.

Cùng thời gian này, triển lãm “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô” diễn ra từ ngày 13-15/11 tại Khu Nghi lễ thờ Tổ. Triển lãm giới thiệu di sản văn hóa vật thể, phi vật thể của 54 dân tộc; hành trình tri ân nguồn cội và vai trò của Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam trong bảo tồn, phát huy di sản. Hình ảnh, tư liệu, mã QR và nội dung số được kết hợp trong trưng bày, giúp du khách thuận tiện tìm hiểu thông tin.

Trải nghiệm đời sống cư dân sông nước tại Khu Làng Chài

Trong hai ngày 14-15/11, Khu Làng Chài mở cửa phục vụ khách tham quan từ 8h00-17h00 với nhiều hoạt động tìm hiểu nghề chài lưới và đời sống cư dân vùng sông nước.

Du khách có thể tham quan hình ảnh, hiện vật, thuyền, ngư cụ và vật dụng lao động; theo dõi chương trình trình diễn trên mặt hồ “Người ngư dân ra khơi” (9h00 – 10h30 và 14h30 – 16h00), tái hiện hoạt động lao động của cư dân sông nước.

Đoàn chư tăng và đồng bào Khmer trong một hoạt động văn hóa, tín ngưỡng truyền thống. 

Tại bốn nhà Làng Chài, các hoạt động trải nghiệm gồm tô vẽ mô hình cá, tôm, cua; làm vòng tay thủ công tại “Góc sáng tạo làng Chài”; tìm hiểu ngư cụ, thực hành đan lưới và khám phá “Góc quà làng Chài”. Du khách còn có thể tham gia trò chơi “Bắt chạch trong chum”, trải nghiệm trang phục truyền thống và lưu giữ hình ảnh qua hoạt động nhiếp ảnh “Một thoáng làng Chài”.

Lan tỏa văn hóa từ chính những người gìn giữ di sản

Trong các ngày 13-15/11, 16 nhóm đồng bào đang hoạt động thường xuyên tại Làng tiếp tục giới thiệu đời sống văn hóa qua phong tục, nghi lễ, trang phục, dân ca, dân vũ, ẩm thực, nghề thủ công và trò chơi dân gian.

Sự hiện diện của hơn 200 đồng bào, nghệ nhân thuộc 20 dân tộc tạo nên cuộc gặp gỡ giữa những cộng đồng có bản sắc riêng nhưng cùng chung một cội nguồn. Ở đó, văn hóa không chỉ được giới thiệu qua hình ảnh, hiện vật hay lời thuyết minh, mà được thể hiện trực tiếp qua tiếng nói, nghi lễ, điệu múa và những thực hành thường ngày của đồng bào.

Thông qua chuỗi hoạt động, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò “Ngôi nhà chung”-nơi các cộng đồng gặp gỡ, thực hành, gìn giữ và trao truyền di sản; góp phần đưa văn hóa các dân tộc đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Ngân Mỹ