Sơ kết một năm vận hành mô hình tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp
QPTĐ-Sáng 1 -7, tại Hội trường Diên Hồng tòa nhà Quốc hội, Bộ Chính trị đã tổ chức hội nghị sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp theo hình thức trực tiếp và trực tuyến tới 3.651 điểm cầu tại các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương, trụ sở các tỉnh, thành phố, trụ sở xã, phường, đặc khu trên toàn quốc với tổng số 557.099 đại biểu tham dự. Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại điểm cầu Trung ương. Dự điểm cầu Trung ương có các đồng chí: Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ; Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội; Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Trưởng ban Chỉ đạo sơ kết Trung ương.
Thiếu tướng Lưu Nam Tiến, Thành ủy viên, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Chính ủy Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội chủ trì điểm cầu của Bộ Tư lệnh. Dự điểm cầu Bộ Tư lệnh có các đồng chí: Thiếu tướng Nguyễn Đình Thạo, Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng; Thiếu tướng Nguyễn Đình Lưu, Phó Tư lệnh; Thiếu tướng Trần Minh Toản, Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội; dự hội nghị còn có đại biểu các cơ quan chức năng của Bộ Tư lệnh, đại biểu Sư đoàn, Nhà trường và Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực.
Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc đã trình bày báo cáo đánh giá kết quả một năm thực hiện, trong đó nhấn mạnh: Sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp không chỉ là dịp nhìn lại một chặng đường cải cách tổ chức bộ máy, mà còn là cơ sở quan trọng để tiếp tục đổi mới phương thức quản trị, tháo gỡ điểm nghẽn và đưa mô hình chính quyền 3 cấp vận hành ngày càng hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Bộ máy hành chính các cấp được tinh gọn; tầng nấc trung gian được giảm bớt; chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của các cơ quan từng bước được hoàn thiện; cơ chế phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh. Đây chính là cơ sở khẳng định chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và xây dựng chính quyền 3 cấp phù hợp với yêu cầu phát triển, tạo nền tảng đổi mới quản trị quốc gia và địa phương theo hướng hiện đại, hiệu lực, hiệu quả. Sau một năm vận hành, mô hình mới đã khẳng định rõ tính ưu việt so với mô hình trước đây; đồng thời đánh dấu bước phát triển mới cả về lý luận và thực tiễn trong xây dựng hệ thống chính trị. Tư duy quản trị đã chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển; phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng tiếp tục được đổi mới; quản trị quốc gia ngày càng hiện đại hơn, gắn với phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực.
Phát biểu kết luận hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm biểu dương, đánh giá cao kết quả đạt được sau một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp. Phân tích làm rõ các vấn đề tồn tại, hạn chế cần khắc phục, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị giai đoạn tới cần tập trung nâng cao chất lượng vận hành của mô hình mới, tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ sau:
Thứ nhất, phải tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế và pháp luật, tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Phải tiếp tục rà soát, hoàn thiện đồng bộ pháp luật trên tất cả các lĩnh vực và các văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm thống nhất, rõ ràng, minh bạch, thuận lợi cho tổ chức thực hiện ở cả ba cấp, không để tình trạng luật này thì thông qua mà luật kia thì lại nghẽn. Việc sửa luật phải xuất phát từ điểm nghẽn thực tế.
Thứ hai, phải tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị và xã hội. Cấp ủy phải lãnh đạo bằng định hướng chiến lược, bằng thể chế, bằng công tác cán bộ, bằng kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả. Tiếp tục đổi mới nội dung phương thức hoạt động của tổ chức Đảng ở cơ sở, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, xây dựng tổ chức Đảng thực sự là hạt nhân chính trị, trung tâm đoàn kết, quy tụ và phát huy sức mạnh cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
Thứ ba, hoàn thiện mô hình tổ chức và cơ chế vận hành của chính quyền địa phương hai cấp. Tỉnh tập trung vai trò chiến lược quy hoạch, điều phối, phân bổ nguồn lực, tổ chức không gian phát triển, kiểm tra, giám sát và liên kết vùng. Cấp xã phải được tổ chức như tuyến đầu của quản trị công, tiếp nhận, xử lý và phản hồi kịp thời nhu cầu của người dân, doanh nghiệp, đồng thời phát hiện sớm các vấn đề về an sinh, trật tự đất đai, xây dựng môi trường, dịch vụ công...
Thứ tư, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và kiểm soát quyền lực. Phân cấp, phân quyền phải thực chất, bảo đảm cấp được giao có nhiệm vụ đủ thẩm quyền, nhân lực, kinh phí, công cụ quản lý để thực hiện, khắc phục tình trạng giao việc xuống dưới nhưng không giao đủ những điều kiện cần thiết. Phân cấp không phải là chuyển gánh nặng cho cấp dưới mà là chuyển thẩm quyền, chuyển nguồn lực, chuyển dữ liệu, công cụ thực thi và trách nhiệm một cách rõ ràng, minh bạch, có kiểm soát, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, công khai, minh bạch và có trách nhiệm giải trình.
Thứ năm, phải xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng được yêu cầu của mô hình mới. Đây là nhiệm vụ then chốt của then chốt, phải coi năng lực thực thi của cán bộ, đặc biệt ở cấp cơ sở, cấp xã là thước đo kiểm định thành công của mô hình mới này. Khẩn trương hoàn thiện vị trí việc làm, đánh giá năng lực, sở trường, kinh nghiệm của cán bộ để bố trí đúng người, đúng việc. Phải tăng cường cán bộ có năng lực chuyên môn sâu về cơ sở, nhất là những lĩnh vực cơ sở đang cần: Đất đai, xây dựng, quy hoạch, đầu tư tài chính, công nghệ thông tin, thanh tra, tư pháp, giáo dục, y tế và quản lý đô thị.
Thứ sáu, phải nâng cao chất lượng hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin, hạ tầng số, đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị.
Thứ bảy, phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị- xã hội; phải thực sự đổi mới về nội dung, phương thức hoạt động và tập trung về cơ sở, trong đó cần có cơ chế tiếp nhận, tổng hợp, phản hồi thường xuyên ý kiến của người dân, doanh nghiệp về chất lượng phục vụ của bộ máy mới. Phải coi đây là một kênh giám sát xã hội quan trọng đối với hiệu quả vận hành của chính quyền cơ sở, tăng cường đồng thuận xã hội và khối đại đoàn kết toàn dân tộc...
Thứ tám, xử lý hiệu quả tài sản công sau sắp xếp; phải coi đây là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài. Tài sản còn sử dụng được phải tận dụng, sử dụng hiệu quả; tài sản không còn phù hợp cần chuyển đổi công năng, điều chuyển hoặc xử lý minh bạch, đúng quy định, ưu tiên phục vụ giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, an sinh xã hội và các nhu cầu thiết thực khác của cộng đồng.
Thứ chín, phải đổi mới mạnh mẽ công tác kiểm tra, giám sát và phương thức chỉ đạo điều hành. Phải tăng cường nắm tình hình cơ sở, kết hợp kiểm tra trực tiếp với giám sát dựa trên dữ liệu, phát hiện sớm, xử lý sớm những vấn đề, không để những khó khăn nhỏ tích tụ thành những vấn đề lớn. Cần xây dựng bộ chỉ số theo dõi, vận hành mô hình mới, bao gồm thời gian xử lý thủ tục hành chính, tỷ lệ hồ sơ đúng hạn, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp, tỷ lệ công việc cấp xã phải xin ý kiến cấp trên. Có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung khi đã làm đúng thẩm quyền, đúng quy trình, công khai minh bạch, có căn cứ chuyên môn và không vụ lợi.
Thứ mười, đối với các lĩnh vực liên ngành còn có giao thoa cần khẩn trương rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ theo nguyên tắc: Một việc phải có cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm chính, có một nguồn dữ liệu dùng chung, một quy trình phối hợp liên thông, đồng thời có cơ chế kiểm tra, giám sát và quy trách nhiệm rõ ràng. Trước mắt, tập trung hoàn thiện phương án phân định trách nhiệm, xử lý dứt điểm các quy định chồng chéo, mâu thuẫn hoặc chưa đồng bộ, bảo đảm kế thừa ổn định, liên tục, không để khoảng trống trong quản lý nhà nước, nhất là những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và đời sống Nhân dân.
Văn Tuân - Trang Linh
