Nâng cao chất lượng giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cho học viên quân sự nước ngoài

QPTĐ-Đoàn kết quốc tế là vấn đề chiến lược của Đảng Cộng sản Việt Nam. Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19 tháng 5 năm 2026 của Bộ Chính trị xác định chủ trương chiến lược: Ưu tiên hàng đầu quan hệ bền vững với các nước láng giềng, khu vực, trong đó quan hệ với Trung Quốc, Lào, Campuchia là ưu tiên cao nhất. Đây là những nội dung cụ thể hóa quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Giúp nhân dân nước bạn là mình tự giúp mình” trong điều kiện mới.

Học viện Chính trị là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chính trị, nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn quân sự hàng đầu của Quân đội và quốc gia, hơn 64 năm thực hiện nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng học viên quân sự nước ngoài, Học viện đã đào tạo hàng vạn cán bộ Quân đội nhân dân Lào, Quân đội Hoàng gia Campuchia; kết quả đào tạo, bồi dưỡng học viên quân sự nước ngoài có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố, giữ vững và tăng cường mối quan hệ láng giềng, hữu nghị, đoàn kết đặc biệt giữa Việt Nam - Lào - Campuchia.

Những năm tới, tình hình thế giới, khu vực dự báo tiếp tục chuyển biến nhanh, phức tạp theo hướng đa cực, đa trung tâm, đa tầng, phân mảnh và phân tuyến mạnh. Hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn, song đang đứng trước nhiều thách thức mới. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn; xung đột, chiến tranh diễn ra ở nhiều khu vực; các thách thức toàn cầu; các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, “phi chính trị hóa”, chia rẽ mối đoàn kết tốt đẹp giữa Việt Nam - Lào - Campuchia. Tình hình đó đặt ra yêu cầu phải nâng cao chất lượng giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cho học viên quân sự nước ngoài. Để nâng cao chất lượng giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cho học viên quân sự nước ngoài ở Học viện Chính trị hiện nay cần thực hiện tốt các giải pháp sau:

Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm và phát huy vai trò của các chủ thể trong giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cho học viên quân sự nước ngoài

Đây là giải pháp quan trọng hàng đầu, chủ đạo, xuyên suốt, thông qua đó tạo sự chuyển biến đồng bộ các khâu, các bước trong nâng cáo chất lượng giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cho học viên quân sự nước ngoài. Theo đó, cần tập trung tuyên truyền sâu rộng để các chủ thể nhận thức sâu sắc về vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của tinh thần đoàn kết quốc tế và nâng cao chất lượng giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cho học viên quân sự nước ngoài. Bên cạnh đó, cần giáo dục làm cho các chủ thể nhận rõ đặc điểm thuận lợi, khó khăn, những hạn chế, bất cập trong tiến hành giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế. Đồng thời, làm rõ trách nhiệm và phát huy vai trò của các tổ chức, các lực lượng, trước hết là cấp uỷ, tổ chức đảng, cơ quan chính trị, cán bộ, giảng viên trong hoạt động giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế. Điều đó đặt ra cho các cấp ủy, tổ chức đảng trong Học viện cần quán triệt, thấm nhuần quan điểm của Hồ Chí Minh và Đảng ta về trách nhiệm của tổ chức, cá nhân cán bộ, đảng viên trong công tác đào tạo, bồi dưỡng học viên quân sự nước ngoài.

Hai là, đổi mới nội dung, đa dạng các hình thức giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cho học viên quân sự nước ngoài

Đây là giải pháp có tính đột phá, đổi mới nội dung giáo dục được dẫn chiếu ở đây là quá trình lựa chọn, đi vào trọng tâm, trọng điểm, bổ sung hệ thống tri thức cách mạng, tăng cường truyền thụ kinh nghiệm, truyền thống và cập nhật một số vấn đề mới về đường lối, quan điểm của mỗi nước, làm cho nội dung giáo dục ngày càng sinh động, thiết thực hơn và phù hợp hơn. Do vậy, cần lựa chọn, khái quát hóa, hệ thống hóa, cụ thể hóa các nội dung tri thức cốt lõi, gia tăng tri thức phương pháp luận và thông tin thực tiễn. Cập nhật các nội dung mới phù hợp với yêu cầu xây dựng, phát triển quân đội ở mỗi nước. Tăng cường nội dung giáo dục truyền thống, bồi dưỡng tình cảm cách mạng, lòng yêu nước, tự hào dân tộc. Lồng ghép các nội dung giá trị cốt lõi tốt đẹp trong văn hóa dân tộc Việt Nam, truyền thống anh hùng, quyết chiến, quyết thắng của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Trên cơ sở đó vạch rõ bản chất, âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch và tác hại của thông tin xấu độc, tiêu cực, tệ nạn xã hội, suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống nhằm hình thành cho học viên kỹ năng tự vệ và đấu tranh tư tưởng, giữ vững niềm tin vào mối quan hệ láng giềng, truyền thống hữu nghị tốt đẹp của ba nước.

Hình thức giáo dục lý tưởng cách mạng phải  phong phú, đa dạng, khai thác có hiệu quả nguồn tài liệu giáo dục, tuyên truyền về đoàn kết quốc tế theo quan điểm của Đảng, Nhà nước; ứng dụng mạnh mẽ AI, chuyển đổi số… để tăng cường tính trực quan, sinh động trong hoạt động giáo dục. Công tác giảng dạy lý luận tránh khô cứng, đổi mới áp dụng linh hoạt phương pháp dạy học tích cực đối với học viên quốc tế theo hướng phát triển năng lực nhận thức, năng lực tư duy và sự nhạy bén chính trị cho học viên. Đồng thời, chú trọng phát huy dân chủ trong học tập, thuyết phục bằng chân lý, lẽ phải và phẩm chất cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong giáo dục chính trị, tư tưởng ở đơn vị học viên. Đối với đơn vị quản lý học viên, tổ chức đa dạng, linh hoạt nhiều mô hình hoạt động thực tiễn, tạo cơ hội để học viên rèn luyện, thử thách bản thân và phấn đấu vươn lên.

Ba là, phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học viên quân sự nước ngoại trong tự giáo dục nâng cao tinh thần đoàn kết quốc tế

Đây là giải pháp rất quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến chiều sâu của tinh thần đoàn kết quốc tế. Bởi vì, chỉ khi nào nâng cao được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của mỗi học viên trong tự giáo dục mới khơi dậy được ở họ tinh thần cố gắng, nỗ lực học tập nâng cao kiến thức, rèn luyện tu dưỡng phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống nói chung và tinh thần đoàn kết quốc tế nói riêng.

Do vậy, mỗi học viên cần xây dựng cho mình động cơ, thái độ tự giáo dục, tự rèn luyện đúng đắn, thường xuyên chủ động quán triệt các nghị quyết, quan điểm, chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về mối quan hệ đặc biệt và tinh thần đoàn kết quốc tế trong tình hình mới. Xây dựng và thực hiện kế hoạch tự học tập, tự rèn luyện thật sự chủ động, kiên trì, linh hoạt, sáng tạo, phải toàn diện cả về tri thức khoa học, tình cảm, niềm tin và ý chí cách mạng. Bên cạnh đó, các cấp uỷ, tổ chức đảng, cán bộ, giảng viên thường xuyên quan tâm lãnh đạo, hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi để từng học viên tự giáo dục có hiệu quả.

Bốn là, xây dựng bầu không khí đoàn kết, hữu nghị, quan tâm đời sống vật chất, tinh thần đối với học viên quân sự nước ngoài ở Học viện Chính trị

Giải pháp này rất quan trọng nhằm chuyển hóa nhận thức, nhu cầu, lợi ích, mục đích, động cơ, thái độ, trách nhiệm và quyết tâm của học viên thành những hành động thiết thực trong quá trình giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cho học viên quân sự nước ngoài. Thường xuyên tổ chức các hoạt động chung, có tính chất giao lưu, học hỏi, tìm hiểu giữa học viên Việt Nam - Lào - Campuchia, lồng ghép tuyên truyền đường lối đối ngoại trong Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; quan điểm của Quân ủy Trung ương trong công tác đối ngoại quốc phòng.  

Tích cực tổ chức hoạt động sáng tác, biểu diễn rộng rãi các tác phẩm văn hoá, nghệ thuật thuộc đề tài quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào - Campuchia để học viên tham gia, là điều kiện thuận lợi để bồi dưỡng sự kiên trì, linh hoạt, khả năng sáng tạo của học viên trong học tập, rèn luyện, tạo điều kiện thuận lợi nhằm xây dựng mối quan hệ đoàn kết quốc tế Việt Nam - Lào - Campuchia cho học viên đạt chất lượng hiệu quả trong hiện tại cũng như quan hệ tốt đẹp, bền chặt hơn nữa trong tương lai.

Quan tâm, chăm lo về cơ sở vật chất, nơi ăn ở, sinh hoạt, học tập ngày càng chính quy và có tính đặc thù. Thường xuyên động viên, nắm, giải quyết tốt tâm tư, nguyện vọng chính đáng; làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe bộ đội và công tác hậu phương quân đội.

Năm là, đấu tranh chống các thủ đoạn chia rẽ đoàn kết dân tộc, quan hệ quốc tế đặc biệt giữa Việt Nam - Lào - Campuchia của các thế lực thù địch

Việc đấu tranh chống lại các thủ đoạn chia rẽ dân tộc và phá vỡ quan hệ quốc tế đặc biệt giữa Việt Nam - Lào - Campuchia là một nhiệm vụ rất quan trọng trong bối cảnh hiện nay, khi các thế lực thù địch không ngừng lợi dụng mọi hình thức để gây chia rẽ, xuyên tạc lịch sử, lật sử, viết lại lịch sử và phá hoại khối đoàn kết quốc tế ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia.

Do vậy, phải giữ vững hệ thống quan điểm lý luận về mối quan hệ dân tộc và quốc tế trong thời đại mới trong quá trình xây dựng, phát triển quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào - Campuchia; xác định nội dung, phương thức xây dựng quan hệ đặc biệt giữa ba nước là cơ sở thực hiện các nhiệm vụ cách mạng do ba bên xác lập.

Cần chống các tư tưởng quan điểm lệch lạc của các học viên xem nhẹ hoặc chấp hành không đúng quy định giao tiếp ứng xử chưa chuẩn mực trong xây dựng mối quan hệ quốc tế giữa các học viên Việt Nam - Lào - Campuchia, các chuẩn mực quan hệ quốc tế giữa các học viên phải theo quan điểm, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam và quy định quan hệ quốc tế của ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia.

Nâng cao chất lượng giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cho học viên học viên quân sự nước ngoài ở Học viện Chính trị là nội dung hết sức quan trọng và cần thiết, nhằm nâng cao góp phần nâng cao trình độ nhận thức, phẩm chất đạo đức cách mạng, lối sống trong sạch lành mạnh, hoàn thiện nhân cách, ý thức cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống các quan điểm sai trái của kẻ thù về đoàn kết quốc tế của người học viên. Chất lượng giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cho học viên, góp phần xây dựng Đảng bộ Học viện, các cấp ủy, chi bộ trong sạch, vững mạnh tiêu biểu. Đồng thời, khẳng định vai trò to lớn của công tác xây dựng mối quan hệ đoàn kết quốc tế đặc biệt, láng giềng hữu nghị, thắt chặt mối quan hệ đối ngoại quốc phòng giữa quân đội ba nước, bảo đảm an ninh, quốc phòng trong khu vực cả hiện tại và trong tương lai.

Trong tình hình mới, đặc biệt là nhiệm vụ xây dựng Quân đội chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, xây dựng Học viện thông minh, hiện đại đang đặt ra những yêu cầu và đòi hỏi rất cao đối với đội ngũ cán bộ nói chung, đội ngũ học viên ở Học viện hiện nay nói riêng. Theo đó, giáo dục nâng cao tinh thần đoàn kết quốc tế cho học viên quân sự nước ngoài ở Học viện Chính trị hiện nay cần phải quán triệt và vận dụng đúng đắn, sáng tạo những quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế trong điều kiện mới.

Các chủ thể, lực lượng tiến hành việc giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cho học viên quân sự nước ngoài ở Học viện Chính trị hiện nay cần tiếp tục quán triệt và thực hiện tốt các giải pháp đã đề ra và tiếp tục nghiên cứu, bổ sung các giải pháp mới, từ đó đề xuất với Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện trong lãnh đạo, chỉ đạo, góp phần giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cho học viên quân sự nước ngoài đạt kết quả cao.

Lê Văn Lương-Bùi Mạnh Tấn

(Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng)