Đưa truyền thống đến gần thế hệ trẻ

QPTĐ-72 năm kể từ buổi sáng mùa Thu năm 1954 khi những đoàn quân từ năm Cửa ô tiến về, Hà Nội vẫn giữ nguyên niềm hào hùng của Ngày Giải phóng. Hòa vào dòng ký ức ấy, khắp các hội trường, lớp học trên địa bàn Thủ đô đang diễn ra những buổi tọa đàm, nói chuyện truyền thống. Ở đó, lịch sử không còn là những dòng chữ trong sách giáo khoa, mà được kể bằng rung cảm của những người lính năm xưa, truyền đến một thế hệ chưa từng biết đến tiếng bom.

Đúng 8 giờ sáng ngày 10/10/1954, từ năm cửa ô, các cánh quân trùng trùng tiến về Thủ đô. Đoàn chỉ huy tiếp quản do Thiếu tướng Vương Thừa Vũ và bác sĩ Trần Duy Hưng dẫn đầu tiến vào Cửa Bắc. Hai mươi vạn người dân Hà Nội đứng chật hai bên đường, nước mắt và nụ cười hòa vào nhau trong rừng cờ đỏ sao vàng. Đến 15 giờ, còi trên nóc Nhà hát Thành phố nổi lên một hồi dài, lá cờ đỏ sao vàng được kéo lên tung bay giữa trời Thu, Thủ đô chính thức được giải phóng. Miền Bắc Việt Nam đã hoàn toàn thoát khỏi ách thống trị của đế quốc thực dân, Nhân dân đang làm chủ vận mệnh của mình và đất nước, phấn khởi bắt tay vào xây dựng xã hội mới.

Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua, không khí hào hùng của Ngày Giải phóng vẫn như còn vẹn nguyên. Chúng tôi có mặt tại Trường THCS Trần Duy Hưng, phường Yên Hòa, trong một buổi chuyên đề mang tên “Bản hùng ca người lính”. Những thước phim đen trắng về đoàn quân trùng điệp tiến qua Hàng Đào, Hàng Ngang… được chiếu chậm trên màn hình. Dưới sân khấu, có em nghiêng người về phía trước để nhìn rõ hơn. Những ký ức ngày ấy bây giờ được kể lại, không phải bằng những dòng chữ trong sách giáo khoa, mà bằng hình ảnh, bằng giọng nói của những nhân chứng đã sống qua những năm tháng khói lửa.

Chia sẻ với chúng tôi, cô Lê Kim Anh, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Duy Hưng, khẳng định: “Với học sinh, những buổi chuyên đề như thế này không chỉ là một tiết học thêm. Tại đây, các em được xem, được nghe, được hỏi. Đặc biệt, khi trực tiếp tham gia vào những tiết mục sân khấu hóa, hay giao lưu với nhân chứng, các em không còn đứng ngoài câu chuyện nữa mà được hòa mình vào dòng chảy lịch sử. Từ đó, các em xây dựng cho mình ý thức trong học tập, biết mình học để làm gì và có trách nhiệm hơn với những gì mình đang có”.

Không chỉ ở Trường THCS Trần Duy Hưng, những ngày này, các buổi tọa đàm, nói chuyện truyền thống cũng đang diễn ra trên khắp các hội trường, lớp học trên khắp địa bàn Thành phố. Được biết, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội đã chủ trì phối hợp với UBND các phường, xã triển khai chương trình đến từng cơ sở. Đến thời điểm này, 16/16 trường học theo kế hoạch đã hoàn thành việc tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề với nỗ lực xuyên suốt: Đưa lịch sử ra khỏi trang giấy, để nó được chạm vào bằng mắt, bằng tai, và bằng cảm xúc của người trẻ.

Đại tá Lại Đức Mạnh, Phó Trưởng phòng Tuyên huấn, Bộ Tư lệnh, người trực tiếp tham gia nhiều buổi nói chuyện truyền thống, chia sẻ: “Chúng tôi đang từng bước đẩy mạnh số hóa tư liệu, đưa lịch sử lên các nền tảng trực tuyến để các em dễ tiếp cận. Song song với đó, Bộ Tư lệnh Thủ đô đã phối hợp đến từng trường, gặp từng thế hệ học sinh. Chúng tôi xác định, giáo dục truyền thống không phải là việc của một buổi lên lớp, mà là việc phải làm bền bỉ, lâu dài, để từng bước hun đúc lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc cho các thế hệ”.

Năm 2026, cũng là năm kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang Thủ đô (19/10/1946-19/10/2026), bên cạnh các buổi tọa đàm, Bộ Tư lệnh Thủ đô đã tổ chức cuộc thi tìm hiểu thu hút hơn 35.000 lượt thi trực tuyến và 1.064 bài thi viết. Danh sách thí sinh tham gia trải dài từ những cựu chiến binh 93 tuổi đến các em học sinh nhỏ tuổi. Có những bài thi được viết tay nắn nót, có những bài thi dài hơn 2.000 trang giấy với nhiều hình ảnh tư liệu quý hiếm. Lịch sử đang trở thành nhịp cầu kết nối các thế hệ, hun đúc lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc, để mỗi người, dù ở độ tuổi nào, cũng thấy mình có một phần trách nhiệm trong dòng chảy ấy.

Có thể khẳng định, cách mà những "người truyền lửa" đang làm đã góp phần để lịch sử không bị đóng băng trong quá khứ. Bằng việc đưa những trang sử hào hùng của Ngày Giải phóng Thủ đô hay 80 năm LLVT ra khỏi khuôn mẫu giấy mực, họ đã biến ký ức của một thời đạn bom thành nhịp đập sống động trong lòng thế hệ trẻ. Lịch sử lúc này không còn là những bài học thuộc lòng khô khan, mà trở thành một thế giới tràn đầy cảm xúc.

Từ điểm tựa tinh thần vững chắc ấy, lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc sẽ được khơi dậy một cách tự nhiên nhưng vô cùng bền bỉ. Khi hiểu rõ cội nguồn và trân trọng giá trị của hòa bình, mỗi người trẻ hôm nay sẽ tự tìm thấy câu trả lời cho riêng mình về lý tưởng sống. Đó chính là động lực để các em sống có trách nhiệm, thêm quyết tâm cống hiến, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Ý Nhi