Nâng cao khả năng ứng phó khi có tình huống khẩn cấp xảy ra

QPTĐ-Trong các tình huống khẩn cấp, khả năng xử lý ngay từ cơ sở có ý nghĩa quyết định trong việc hạn chế thiệt hại. Những cuộc diễn tập chiến đấu phòng thủ, phòng thủ dân sự tại các xã, phường của Hà Nội trong năm 2026 đang góp phần rèn luyện khả năng chỉ huy, hiệp đồng và huy động lực lượng, phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ”, để khi tình huống xảy ra không bị động, bất ngờ.

Phát huy phương châm “4 tại chỗ”

Những ngày giữa Thu năm 2026, tại Trường bắn Yên Sở (phường Lĩnh Nam, Hà Nội), các lực lượng của 3 phường Ba Đình, Hoàn Kiếm và Hồng Hà hoàn thành cuộc diễn tập tác chiến trong khu vực phòng thủ năm 2026 và thực binh phòng thủ dân sự với đề mục “Đánh địch tiến công hỏa lực, khắc phục hậu quả”. Cuộc diễn tập là dịp kiểm nghiệm khả năng phối hợp, hiệp đồng và xử trí tình huống của các lực lượng ở cơ sở.

Theo kịch bản giả định, khi xảy ra tình huống quân sự khẩn cấp, các lực lượng nhanh chóng hướng dẫn người dân sơ tán, triển khai lực lượng, phương tiện xử lý cháy, sập đổ công trình. Công an, dân quân tự vệ, phòng cháy, chữa cháy, y tế và phòng hóa phối hợp tìm kiếm, cứu nạn, sơ cấp cứu, khắc phục hậu quả, xử lý nguy cơ ô nhiễm. Qua thực binh, khả năng huy động lực lượng, phương tiện và tổ chức xử lý tại chỗ được kiểm nghiệm. Đây cũng là cơ sở để các đơn vị nhận diện những nội dung còn hạn chế, tiếp tục rà soát, bổ sung phương án ứng phó.

Thượng tá Trần Văn Huấn, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự phường Ba Đình cho biết, thời gian chuẩn bị ngắn, khối lượng công việc lớn, trong khi lực lượng vẫn phải thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Với tinh thần trách nhiệm cao, lực lượng dân quân tự vệ và an ninh phường đã khắc phục khó khăn, bảo đảm cuộc diễn tập an toàn.

Thượng tá Lê Xuân Tân, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự phường Hồng Hà cho biết, Ban Chỉ huy quân sự 3 phường đã chủ động tham mưu xây dựng kế hoạch sát thực tế, đồng thời bám sát chỉ đạo của Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội để hoàn thiện kịch bản, tổ chức hợp luyện và tổng duyệt. Trong đó, công tác huấn luyện, luyện tập là khâu quyết định chất lượng, còn thực hành diễn tập là giai đoạn khẳng định kết quả.

Thực tế tại các địa phương cho thấy, nội dung diễn tập tác chiến khu vực phòng thủ ngày càng chú trọng khả năng vận hành của hệ thống chính trị và xử lý những tình huống sát với đặc điểm địa bàn. Qua từng nội dung, cấp ủy, chính quyền và các lực lượng có điều kiện kiểm tra cơ chế lãnh đạo, chỉ huy, khả năng phối hợp, huy động nguồn lực; qua đó kịp thời điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp.

Tại xã Sóc Sơn, cuộc diễn tập tác chiến phòng thủ năm 2026 được tổ chức với 4 giai đoạn, 7 vấn đề huấn luyện và 20 nội dung. Các nội dung tập trung vào chuyển lực lượng vũ trang vào các trạng thái sẵn sàng chiến đấu, chuyển địa phương vào các trạng thái quốc phòng; tổ chức chuẩn bị chiến đấu phòng thủ; thực hành tác chiến phòng thủ, xử trí tình huống trên sa bàn và thực binh bắn chiến đấu. Ngay sau khi có chỉ thị, kế hoạch của cấp trên, cấp ủy, chính quyền địa phương đã tập trung chuẩn bị các điều kiện phục vụ diễn tập. Hệ thống văn kiện lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành được xây dựng theo quy định; các lực lượng tổ chức luyện tập, hợp luyện, sơ duyệt, tổng duyệt; cơ sở vật chất, phương tiện, trang thiết bị được chuẩn bị phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ.

Cuộc diễn tập của cụm Hà Đông, Kiến Hưng, Phú Lương vận hành hiệu quả cơ chế “Đảng lãnh đạo, chính quyền điều hành; cơ quan quân sự, công an và các phòng, ban, ngành làm tham mưu”, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị. Ban Chỉ huy quân sự các phường phối hợp chặt chẽ với các lực lượng, tổ chức luyện tập và thực binh đúng kế hoạch; các tình huống xử trí sát thực tế, hiệp đồng nhịp nhàng, bảo đảm đúng chiến thuật và an toàn tuyệt đối. Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội cho biết, những kinh nghiệm từ cuộc diễn tập của cụm Kiến Hưng, Hà Đông, Phú Lương đã được các cơ quan của Bộ Quốc phòng nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện hệ thống văn kiện, quy trình diễn tập chiến đấu phòng thủ cấp xã, phường làm cơ sở chỉ đạo triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước.

 Từ diễn tập đến năng lực thực tiễn

Năm 2026, thực hiện Chỉ thị số 02 của Ban Thường vụ Thành ủy, Kế hoạch số 466 của UBND thành phố và Kế hoạch số 84 của Ban Chỉ đạo diễn tập khu vực phòng thủ thành phố Hà Nội, toàn Thành phố có 40 xã, phường tổ chức diễn tập chiến đấu phòng thủ. Đến nay đã có 38 xã, phường hoàn thành nội dung diễn tập chiến đấu phòng thủ năm 2026.

Các cuộc diễn tập tập trung vào những nội dung như chuyển lực lượng vũ trang vào các trạng thái sẵn sàng chiến đấu, chuyển địa phương vào các trạng thái quốc phòng; tổ chức chuẩn bị và thực hành tác chiến phòng thủ. Qua đó, cấp ủy, chính quyền và các lực lượng được kiểm tra khả năng lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, tham mưu, phối hợp và xử trí tình huống. Mục tiêu quan trọng của diễn tập là từ thực tiễn xử trí tình huống, các địa phương có điều kiện rà soát, bổ sung phương án, củng cố cơ chế phối hợp và nâng cao khả năng huy động lực lượng, phương tiện khi có tình huống xảy ra.

Ở xã Thư Lâm, sau diễn tập, tiếp tục rà soát, bổ sung các nội dung, phương án, nâng cao chất lượng chuẩn bị và khả năng thực hành. Đây cũng là cơ sở để duy trì huấn luyện, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu và phòng thủ dân sự, chủ động xử lý tình huống ngay từ cơ sở. Thượng tá Phạm Văn Tuệ, Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Thư Lâm chia sẻ: Sau diễn tập, Ban CHQS xã tiếp tục làm trung tâm hiệp đồng, chủ động phối hợp với các phòng, ban, ngành để rà soát, bổ sung, hoàn thiện hệ thống văn kiện chiến đấu phòng thủ và xây dựng kế hoạch chiến đấu bảo vệ cơ quan, đơn vị phù hợp với đặc điểm tình hình địa bàn. Ngoài ra, chúng tôi phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chi bộ các thôn trong xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp; tổ chức huấn luyện, luyện tập các phương án nâng cao chất lượng tổng hợp và sức chiến đấu, khả năng sẵn sàng cơ động xử trí các tình huống.

Tại buổi tổng kết diễn tập chiến đấu phòng thủ Cụm xã Thư Lâm, Phúc Thịnh, Sóc Sơn, Thiếu tướng Nguyễn Đình Thạo, Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Phó trưởng Ban, Tổng đạo diễn Ban Chỉ đạo diễn tập KVPT thành phố Hà Nội nhấn mạnh, yêu cầu các xã phải thường xuyên nắm chắc địa bàn, chủ động từ sớm, từ xa, không để bị động, bất ngờ; duy trì huấn luyện, luyện tập, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu và phòng thủ dân sự. Trong điều kiện đô thị, địa phương cần tiếp tục nghiên cứu, cập nhật phương án sát với đặc điểm dân cư, cơ sở hạ tầng và những yếu tố có thể tác động đến nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, chỉ huy, điều hành.

Đối với Hà Nội, mỗi xã, phường có đặc điểm địa bàn, dân cư, hạ tầng và yêu cầu quản lý khác nhau. Vì vậy, phương án tác chiến phòng thủ, phòng thủ dân sự cần được xây dựng sát thực tế; nhiệm vụ của từng lực lượng phải được phân công rõ, cơ chế phối hợp được luyện tập thường xuyên. Khi xảy ra tình huống, khả năng huy động lực lượng, phương tiện và xử lý ngay tại cơ sở có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả ứng phó.

Sau mỗi cuộc diễn tập, việc rà soát những nội dung còn hạn chế, bổ sung phương án, nâng cao kỹ năng cho lực lượng và nhận thức của người dân cần được duy trì thường xuyên. Khi những bài học từ thao trường được chuyển thành phương án cụ thể và kỹ năng thực tế, phương châm “4 tại chỗ” mới phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao khả năng sẵn sàng ứng phó với các tình huống trên địa bàn.

Hữu Thu