Hà Nội đổi mới phương thức lãnh đạo, đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới

 QPTĐ-Sáng 21-1, Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng bước sang ngày làm việc thứ ba, Đại hội thảo luận, đóng góp vào các văn kiện tại hội trường. Đại hội có sự tham dự của 1.586 đại biểu đại diện cho hơn 5,6 triệu đảng viên trong toàn Đảng. 

Đồng chí Lương Cường, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước điều hành thảo luận. Trong phiên làm việc buổi sáng, các đại biểu tiến hành thảo luận. Đồng chí Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội đã phát biểu tham luận với chủ đề “Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng bộ Thủ đô Hà Nội đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới, góp phần kiến tạo tương lai phát triển của đất nước”. Báo Quốc phòng Thủ đô xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu tham luận của đồng chí Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội tại Đại hội:

 Kính thưa Đoàn Chủ tịch,

Kính thưa Đại hội,

Đảng bộ Hà Nội hiện có 132 Đảng bộ trực thuộc (trong đó có 126 xã, phường), với gần 50 vạn đảng viên - số lượng đảng viên lớn nhất cả nước. Trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, Đảng bộ Hà Nội đã tập trung đổi mới phương thức lãnh đạo, đã đạt kết quả toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, trong đó: Tích cực triển khai 10 Chương trình công tác, 5 nhiệm vụ trọng tâm, 3 khâu đột phá; hoàn thành 16/20 chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội XVII đề ra, trong đó 4 chỉ tiêu vượt kế hoạch, hoàn thành sớm từ 1 đến 2 năm. Kinh tế Thủ đô phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch, tăng trưởng bình quân đạt 6,57% (năm 2025 tăng trưởng 8,16%, quy mô kinh tế đạt khoảng 63,5 tỷ USD, đứng thứ 2 cả nước; thu ngân sách đạt 711 ngàn tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người gần 180 triệu/người,...). Thành phố đã thành lập Ban Chỉ đạo về xây dựng và hoàn thiện thể chế, tập trung nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Nghị quyết số 15 của Bộ Chính trị, Luật Thủ đô năm 2024 nhằm tạo ra những đột phá thể chế để thúc đẩy Thủ đô phát triển nhanh, bền vững. Công tác quy hoạch, quản lý và phát triển đô thị, đầu tư hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội được đẩy mạnh theo hướng đồng bộ, hiện đại, thông minh. Văn hóa, y tế, giáo dục, khoa học, công nghệ, chuyển đổi số đạt nhiều kết quả quan trọng. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững; đối ngoại được mở rộng, nâng tầm vị thế Thủ đô. An sinh, phúc lợi xã hội được đảm bảo và nâng cao (năm 2024 không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo của Thành phố); đời sống nhân dân không ngừng được nâng lên... Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố đã rút ra những bài học kinh nghiệm quý giá trong đổi mới phương thức lãnh đạo, đó là: Luôn nêu cao tinh thần đoàn kết, quyết liệt, toàn diện, sâu sát thực tiễn trong lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ chiến lược; nhất là đã phát huy hiệu quả cơ chế, chính sách vượt trội, đặc thù trong thực tiễn để giải quyết các “nút thắt” về hạ tầng đô thị; tập trung triển khai các giải pháp để nhanh chóng tháo gỡ 5 “điểm nghẽn” và đạt kết quả bước đầu.

Đoàn đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội dự Đại hội.

Đẩy mạnh phát triển không gian đô thị hiện đại, đầu tư hạ tầng đô thị với các dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược về phát triển không gian, kinh tế và chất lượng sống của Thủ đô, tiêu biểu như: Khu đô thị thể thao Olympic, trục cảnh quan sông Hồng, hướng tới hình thành “Kỳ tích sông Hồng”... Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố đề cao tự phê bình và phê bình, không né tránh các vấn đề khó khăn, thách thức, kiên quyết khắc phục hạn chế, yếu kém, chủ động dự báo, không để bị động, bất ngờ; thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, cá thể hóa trách nhiệm, đặc biệt là vai trò người đứng đầu với tinh thần “6 dám: Dám nghĩ - dám nói - dám làm -dám chịu trách nhiệm - dám đổi mới, sáng tạo - dám đương đầu với khó khăn thử thách”, sẵn sàng “đứng mũi chịu sào”, nhất là với những việc lớn, việc khó, việc chưa có tiền lệ; qua đó truyền cảm hứng và tạo chuyển biến tích cực trong đạo đức công vụ, phong cách làm việc của đội ngũ cán bộ, đảng viên, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân và nâng cao uy tín chính trị của Đảng bộ, tạo tiền đề quan trọng để Thủ đô bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.

Chất lượng xây dựng, lãnh đạo triển khai nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố trong nhiệm kỳ qua được nâng lên rõ rệt, thể hiện ở việc xác định mục tiêu cụ thể, tăng cường tính định lượng, chú trọng khả năng tổ chức thực hiện; kịp thời cụ thể hóa và triển khai hiệu quả chủ trương của Trung ương và Thành phố trên các lĩnh vực như: Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền toàn diện, triệt để gắn với tinh giản thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng thể chế... góp phần hiệu quả giải phóng nguồn lực, thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của Thành phố. Đây là bước đổi mới quan trọng trong công tác lãnh đạo của Đảng bộ, góp phần tạo nền tảng chính trị ổn định, nhất quán và đồng bộ cho quá trình phát triển Thủ đô.

Quang cảnh Đại hội XIV của Đảng.

Kính thưa Đại hội!

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Cả nước nhìn về Thủ đô ta. Thế giới trông vào Thủ đô ta. Tất cả chúng ta phải ra sức giữ gìn trật tự, an ninh, làm cho Thủ đô ta thành một Thủ đô bình yên, tươi đẹp, mạnh khỏe cả về vật chất và tinh thần”. Trong bối cảnh đất nước ta bước vào kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, yêu cầu đặt ra không chỉ là phát triển nhanh và bền vững, mà quan trọng hơn là đổi mới tư duy lãnh đạo, phương thức cầm quyền của Đảng, để có đủ năng lực đáp ứng yêu cầu đặt ra trước những biến đổi sâu sắc của thời đại, nhất là với sự phát triển như vũ bão của khoa học - công nghệ, chuyển đổi số toàn diện, kinh tế tri thức, toàn cầu hóa và cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt. Với tầm nhìn sâu sắc, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã nêu hai câu hỏi chiến lược đối với toàn bộ tiến trình phát triển của Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới. Với trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và đồng bào cả nước, với vai trò tiên phong, gương mẫu, cùng cả nước vững bước vào kỷ nguyên mới, Đảng bộ Hà Nội xác định: Tập trung xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, tinh, gọn, hiệu lực, hiệu quả; đặc biệt, việc “tìm lời giải” đối với hai câu hỏi chiến lược của đồng chí Tổng Bí thư đã nêu, vừa là định vị tầm nhìn, vừa là thước đo năng lực lãnh đạo và trách nhiệm chính trị trong nhiệm kỳ mới, cụ thể là:

Đồng chí Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội trình bày tham luận tại Đại hội.

* Câu hỏi chiến lược thứ nhất: Hà Nội sẽ định hình bản sắc và mô hình phát triển như thế nào để vừa giữ hồn Thăng Long, vừa vươn mình thành đại đô thị sáng tạo, xanh, thông minh, kết nối toàn cầu?

Hà Nội là Thủ đô ngàn năm văn hiến, “Thủ đô anh hùng”, “Thành phố vì hòa bình”, “Thành phố sáng tạo”, nơi hội tụ, kết tinh và lan tỏa những giá trị bền vững của dân tộc Việt Nam. Trong suốt chiều dài lịch sử, Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị - hành chính, mà còn là trung tâm văn hóa, trí tuệ, tinh thần và khát vọng độc lập, tự cường của dân tộc Việt Nam. Bước vào kỷ nguyên mới, Hà Nội đứng trước một yêu cầu phát triển chưa từng có tiền lệ: Vừa phải bảo tồn, phát huy chiều sâu văn hiến - bản sắc - lịch sử, vừa phải chuyển hóa mạnh mẽ để trở thành một đại đô thị sáng tạo, xanh, thông minh, có khả năng cạnh tranh và kết nối toàn cầu, tương xứng với vị thế Thủ đô của một quốc gia phát triển, thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa vào năm 2045.

Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu Hà Nội không thể tiếp tục phát triển theo tư duy đô thị truyền thống, nặng về quản lý hành chính, phân mảnh không gian, manh mún nguồn lực, lúng túng trong giải quyết mối quan hệ giữa “bảo tồn và phát triển”... Thay vào đó, Thủ đô phải định hình mô hình mới, phù hợp với xu thế thời đại; triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm hiện thực hóa khát vọng phát triển Thủ đô xanh, thông minh, bền vững, để Hà Nội thực sự là “nơi đáng sống, đáng đến, đáng lưu lại,...” trên cơ sở xác lập mô hình tăng trưởng lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chủ yếu; đồng thời, chú trọng các lĩnh vực văn hóa, xã hội, an sinh, môi trường, hướng tới mục tiêu người dân có cuộc sống hạnh phúc hơn, đó là:

(1) Phát triển kinh tế dựa trên tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là động lực tăng trưởng chủ yếu, lâu dài và bền vững.

(2) Tổ chức lại không gian phát triển đô thị theo hướng đa trung tâm, đa cực, đa tầng, xanh, hài hòa, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao chất lượng sống của nhân dân.

(3) Lấy văn hóa và con người Hà Nội làm nền tảng và trung tâm, coi đây là sức mạnh mềm đặc biệt, là lợi thế cạnh tranh khác biệt riêng có của Thăng Long -Hà Nội trong tiến trình hội nhập quốc tế mạnh mẽ.

(4) Cùng với đó, Hà Nội sẽ chủ động, tích cực đẩy mạnh, nâng tầm hoạt động đối ngoại, hội nhập quốc tế sâu rộng và toàn diện của Thủ đô; xây dựng Hà Nội trở thành một thành phố quốc tế, kết nối toàn cầu, là nơi thu hút và hội tụ của mọi nguồn lực trên phạm vi quốc tế, như: Nguồn vốn, tri thức, công nghệ hiện đại, nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ nhân tài... Quan trọng hơn cả, Hà Nội không chỉ phát triển cho riêng mình. Với vị thế, trách nhiệm là Thủ đô, mọi mô hình phát triển của Hà Nội đều phải có giá trị dẫn dắt, lan tỏa và thử nghiệm cho cả nước. Hà Nội phải là nơi đi trước một bước trong đổi mới tư duy phát triển, tạo tiền đề để Trung ương tổng kết thực tiễn, hoàn thiện lý luận và thể chế cho giai đoạn phát triển tiếp theo của Thủ đô và đất nước.

* Câu hỏi chiến lược thứ hai: Đảng bộ Hà Nội phải đổi mới phương thức lãnh đạo như thế nào để biến tầm nhìn, quyết sách thành kết quả thực chất, để nhân dân cùng đồng lòng và được thụ hưởng thành quả phát triển?

Thực tiễn phát triển của Thủ đô cho thấy, nút thắt lớn nhất không chỉ nằm ở nguồn lực, mà nằm ở phương thức lãnh đạo và tổ chức thực thi. Trong điều kiện Hà Nội là một siêu đô thị với quy mô dân số lớn, không gian phát triển rộng và phức tạp, yêu cầu phải có phương thức quản trị mới, phương thức lãnh đạo truyền thống, dựa nhiều vào mệnh lệnh hành chính, kinh nghiệm và quy trình tuyến tính, đã bộc lộ những giới hạn rõ rệt. Do đó, yêu cầu đặt ra Đảng bộ Hà Nội phải đổi mới mạnh mẽ, thực chất và toàn diện phương thức lãnh đạo, theo hướng hiện đại, khoa học, minh bạch. Từ thực tiễn đó, Đảng bộ thành phố Hà Nội xác định việc đổi mới phương thức lãnh đạo phải gắn với đề xuất và vận hành một mô hình lãnh đạo mới, phù hợp với đặc thù Thủ đô và có khả năng lan tỏa. Đó là mô hình: “Đảng bộ số - Chính quyền kiến tạo - Doanh nghiệp tiên phong - Xã hội đồng thuận”. Trong mô hình này:

(1) Đảng bộ số là Đảng bộ lãnh đạo bằng tầm nhìn chiến lược, bằng dữ liệu, bằng kỷ cương, nêu gương và trách nhiệm; mọi nghị quyết đều hướng tới đo lường được kết quả, đánh giá được hiệu quả và điều chỉnh kịp thời.

(2) Chính quyền kiến tạo là chính quyền chuyển mạnh từ “quản lý” sang “phục vụ và kiến tạo phát triển”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy chất lượng sống của nhân dân và năng lực cạnh tranh của Thành phố không chỉ là trong nước mà phải là cạnh tranh quốc tế làm thước đo.

(3) Doanh nghiệp là lực lượng đi đầu trong đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học - công nghệ, có trách nhiệm xã hội và đạo đức, tham gia trực tiếp và là yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển Thủ đô văn minh - hiện đại - hạnh phúc.

(4) Xã hội đồng thuận là xã hội trong đó nhân dân được tham gia, được giám sát, được phản biện và được thụ hưởng công bằng thành quả phát triển và hạnh phúc ngày càng được nâng lên.

Các đại biểu dự Đại hội.

Để hiện thực hóa mô hình này, Đảng bộ Hà Nội tập trung đổi mới toàn diện các trụ cột của phương thức lãnh đạo như sau:

Thứ nhất, đổi mới cách xây dựng và ban hành nghị quyết theo hướng ngắn gọn, trọng tâm, có chỉ tiêu định lượng, có lộ trình và cơ chế giám sát rõ ràng; mỗi nghị quyết của Đảng bộ là một cam kết hành động đối với nhân dân và xã hội.

Thứ hai, đổi mới tổ chức bộ máy và công tác cán bộ theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, dân chủ, rõ trách nhiệm; lấy kết quả công việc và sự hài lòng của nhân dân làm tiêu chí đánh giá chủ yếu.

Thứ ba, đột phá chuyển đổi số toàn diện trong các cơ quan Đảng và hệ thống chính trị, hướng tới hình thành “Đảng bộ số”, trong đó dữ liệu trở thành nền tảng của lãnh đạo, chỉ đạo và kiểm tra, giám sát.

Thứ tư, đổi mới công tác tư tưởng, dân vận và truyền thông chính trị, thích ứng với không gian số, chủ động định hướng dư luận, củng cố niềm tin và sự đồng thuận xã hội.

Thứ năm, đổi mới công tác kiểm tra, giám sát, chuyển mạnh từ hậu kiểm sang phòng ngừa, cảnh báo sớm, giám sát trên dữ liệu, kiểm soát quyền lực chặt chẽ và đồng hành cùng sự phát triển.

Kính thưa Đại hội!

Nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò và trách nhiệm đặc biệt của Thủ đô đối với cả nước trong kỷ nguyên phát triển của dân tộc, tại diễn đàn Đại hội XIV, Đảng bộ Hà Nội xin cam kết:

Một là, Đảng bộ Hà Nội nhận trách nhiệm đi đầu trong đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong kỷ nguyên mới, coi đây là nhiệm vụ chính trị trung tâm, xuyên suốt của cả nhiệm kỳ.

Hai là, Thủ đô Hà Nội sẵn sàng là nơi thử nghiệm có kiểm soát các mô hình mới về quản trị, thể chế, tổ chức bộ máy, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, phục vụ tổng kết thực tiễn cho Trung ương.

Ba là, Đảng bộ Hà Nội cam kết chịu trách nhiệm chính trị cao nhất trước Đảng, trước nhân dân về kết quả thực hiện; kiên quyết khắc phục tư tưởng né tránh, sợ sai, đùn đẩy trách nhiệm.

Bốn là, Đảng bộ Hà Nội phấn đấu trở thành hình mẫu về Đảng cầm quyền hiện đại, liêm chính, hành động, kiến tạo phát triển, xứng đáng là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, trái tim của cả nước.

Kính thưa Đại hội!

Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng tại Thủ đô Hà Nội không chỉ để quản lý tốt hơn, mà để kiến tạo tương lai phát triển lâu dài, bền vững của Thủ đô, đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước. Đây vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm chính trị đặc biệt mà Đảng và nhân dân giao phó cho Đảng bộ Thủ đô. Với truyền thống ngàn năm văn hiến và anh hùng, với khát vọng đổi mới và tinh thần trách nhiệm đi trước, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hà Nội quyết tâm gương mẫu, đoàn kết, sáng tạo, hành động quyết liệt, tiên phong cùng cả nước vững bước vào kỷ nguyên phát triển hùng cường, thịnh vượng của dân tộc Việt Nam.

Trước khi dừng lời, tôi xin kính chúc các đồng chí lãnh đạo, quý vị đại biểu sức khỏe, hạnh phúc và thắng lợi. Chúc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng thành công tốt đẹp.

Xin trân trọng cảm ơn./.

Văn Tuân – Mạnh Huân (Tổng hợp)