Tầm nhìn chiến lược của Đảng trước những thách thức mới về an ninh

QPTĐ-An ninh và bảo vệ an ninh là vấn đề hệ trọng của mọi quốc gia trên thế giới. Vì vậy, Nghị quyết số 22 ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về “Chiến lược An ninh quốc gia” là tầm nhìn chiến lược, là bước ngoặt quan trọng đổi mới tư duy, phương thức bảo vệ an ninh quốc gia của Đảng trong kỷ nguyên mới. Đây là Nghị quyết rất quan trọng, cùng với các nghị quyết có liên quan đến lĩnh vực quân sự, quốc phòng, an ninh và đối ngoại, hình thành một hệ thống chiến lược hoàn chỉnh, tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. 

Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV ban hành Nghị quyết số 22, ngày 28/7/2026 “Về Chiến lược An ninh quốc gia” của Ban Chấp hành Trung ương Đảng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, trước hết cho thấy tầm nhìn chiến lược và tư duy chủ động của Đảng trước những biến động nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo của môi trường an ninh quốc tế và trong nước. Nghị quyết được ban hành trong bối cảnh đất nước đang nỗ lực thực hiện các mục tiêu phát triển theo Nghị quyết Đại hội XIV, đồng thời phải xử trí ngày càng nhiều nguy cơ, thách thức xuất phát từ bên ngoài và cả bên trong, trên các lĩnh vực trọng điểm, địa bàn chiến lược và những không gian mới. Cụ thể là, tình hình thế giới, khu vực có những biến động và bất ổn nghiêm trọng. Xu hướng chính trị cường quyền, trật tự quốc tế dựa trên sức mạnh đang dần thay thế trật tự dựa trên luật lệ; các thách thức an ninh phi truyền thống, mối đe dọa tổng hợp ngày càng hiện hữu. Sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử đang làm thay đổi cơ bản nội hàm an ninh, cũng như chiến lược bảo vệ an ninh. Sự xuất hiện nhiều hình thái xâm phạm an ninh quốc gia mới như chiến tranh mạng, chiến tranh thông tin, chiến tranh nhận thức, chiến tranh thương mại; cùng với đó, việc kết hợp giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với bảo đảm an ninh trên một số lĩnh vực, địa bàn chưa thật chặt chẽ; còn tình trạng mất cảnh giác, coi trọng lợi ích kinh tế trước mắt, chưa quan tâm đầy đủ yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia và lợi ích lâu dài... Chính vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo vệ thành quả đã có, mà phải chủ động tạo dựng một môi trường an ninh đủ vững chắc để mở đường cho phát triển. Do đó, khi phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: Trong bảo vệ đất nước và phát triển bền vững, phải quán triệt quan hệ thống nhất giữa an ninh và phát triển. Phát triển phải tạo thêm tiềm lực, sức chống chịu; bảo đảm an ninh phải giữ vững môi trường ổn định cho phát triển. Phải chuyển từ trạng thái tập trung ứng phó, khắc phục hậu quả sang chủ động nhận diện, dự báo, phòng ngừa, thích ứng; bảo vệ vững chắc Đảng, Nhà nước, Nhân dân, chế độ, độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ; đồng thời bảo đảm an ninh con người, dữ liệu, năng lượng, nguồn nước, hạ tầng trọng yếu. Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng trước mắt.

Vì thế mục tiêu tổng quát của Nghị quyết, Đảng ta chỉ rõ, đó là bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng, bảo vệ và bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân, chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ và tạo nền tảng thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá, các mục tiêu và chủ trương chiến lược của Đảng. Bảo vệ nền văn hoá, uy tín, vị thế quốc tế của đất nước; bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, an ninh con người, an ninh chế độ, an ninh thể chế, an ninh trên các lĩnh vực, không gian; ngăn ngừa, đẩy lùi từ sớm các nhân tố gây mất ổn định chính trị từ bên trong, từ không gian mạng, không gian vũ trụ, không gian tầm thấp, không gian biển và đại dương. Chủ động ứng phó với các mối đe dọa tổng hợp, vấn đề an ninh phi truyền thống, hình thái xâm phạm an ninh mới; đẩy lùi nguy cơ khủng hoảng; đấu tranh ngăn chặn, làm thất bại âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch. Qua đó, góp phần xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển, củng cố niềm tin của Nhân dân, giữ vững ổn định chính trị, xã hội, gia tăng đóng góp, duy trì hòa bình ở khu vực và thế giới, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Như vậy, cốt lõi của nghị quyết chính là chuyển hóa từ thế bị động ứng phó sang chủ động kiến tạo môi trường an ninh, nhận diện và đẩy lùi các nguy cơ mất ổn định từ trong trứng nước, từ bên trong và trên mọi không gian mới. Đồng thời, mở rộng không gian và lĩnh vực bảo vệ, cụ thể là tích hợp an ninh vào mọi chính sách kinh tế, xã hội, mở rộng phạm vi sang các không gian phi truyền thống như không gian mạng, vũ trụ, không gian ngầm, biển đảo, đại dương và bảo đảm an ninh trí tuệ nhân tạo (AI), chủ quyền số, dữ liệu quốc gia. Khẳng định rõ an ninh không còn được nhìn nhận chủ yếu dưới góc độ ngăn chặn, đấu tranh, xử lý nguy cơ, mà phải trở thành một bộ phận hữu cơ của chiến lược phát triển đất nước. Đây là nền tảng để xây dựng một thế trận an ninh chủ động, vững chắc, đủ sức bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc và tạo môi trường thuận lợi để Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, là sự cụ thể hóa sâu sắc yêu cầu gắn an ninh với phát triển bền vững, tự chủ để xây dựng hình ảnh một Việt Nam trong kỷ nguyên mới là đất nước hòa bình, ổn định, năng động, thân thiện, giàu truyền thống lịch sử và bản sắc văn hóa, có trách nhiệm, đáng tin cậy, biết chia sẻ lợi ích và bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc bằng phương thức hòa bình đã trở thành điểm tựa, nguồn cổ vũ, khích lệ của nhiều quốc gia, dân tộc và Nhân dân tiến bộ trên thế giới.

Nguyễn Văn Tuân