Nghị quyết số 18-Bước đột phá mới để xây dựng xã hội thật sự vì con người

QPTĐ-Xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển là mục tiêu quan trọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta nhằm bảo đảm môi trường xã hội yên bình, thân thiện, trong sạch, tích cực; lợi ích được phân phối công bằng, phù hợp; con người được giáo dục, đào tạo, phát triển toàn diện, được chăm sóc sức khỏe cả về thể chất và tinh thần, sống có đạo đức, văn hóa, thượng tôn pháp luật; kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại thực hiện đồng bộ, cân đối, tăng trưởng nhanh, bền vững. Để đáp ứng nhiệm vụ phát triển đất nước, ngày 28/7/2026 Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành Nghị quyết số 18-NQ/TW “Về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển”.

Trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) Đảng ta xác định “Xã hội xã hội chủ nghĩa mà Nhân dân ta xây dựng là một xã hội: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do Nhân dân làm chủ; có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân vì Nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo; có quan hệ hữu nghị hợp tác với các nước trên thế giới”. Tuy nhiên, quá trình xây dựng, phát triển xã hội vẫn còn bộc lộ một số tồn tại, hạn chế. Trật tự, kỷ cương xã hội trên một số lĩnh vực, địa bàn còn chưa nghiêm; tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật còn diễn biến phức tạp. Khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền, nhóm dân cư còn lớn; tình trạng ô nhiễm môi trường chưa được kiểm soát hiệu quả; văn hoá, đạo đức xã hội có mặt xuống cấp…

Với yêu cầu đặt ra là từ nay đến năm 2045 là giai đoạn quan trọng định hình cấu trúc chính trị, an ninh và mô hình phát triển thế giới. Đất nước ta bước vào kỷ nguyên phát triển mới với quyết tâm hiện thực hoá hai mục tiêu 100 năm Đại hội XIV đã đề ra. Yêu cầu đặt ra không chỉ là phát triển nhanh hơn, giàu mạnh hơn mà còn là phát triển bền vững hơn, nhân văn hơn và hài hoà hơn. Thành công của đất nước không chỉ đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế mà còn bởi chất lượng phát triển xã hội, con người, năng lực quản trị quốc gia, mức độ an toàn, niềm tin và hạnh phúc của Nhân dân. Do vậy, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành Nghị quyết số 18-NQ/TW nhằm thực hiện thành công việc xây dựng một xã hội với mục đích cao nhất vì con người.

Điểm mới nổi bật của nghị quyết được thể hiện là, lần đầu tiên Trung ương Đảng ban hành một nghị quyết chuyên đề, xác lập tầm nhìn chiến lược về xây dựng xã hội trong kỷ nguyên mới của đất nước. Khẳng định xây dựng xã hội không chỉ là kết quả của phát triển kinh tế mà là một trụ cột quan trọng trong mô hình phát triển đất nước; nhấn mạnh phát triển hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, con người, tiến bộ và công bằng xã hội; giữa tăng trưởng vật chất với nâng cao chất lượng sống, hạnh phúc và niềm tin của Nhân dân. Đồng thời, đặt con người ở vị trí trung tâm và an ninh con người là mục tiêu, yêu cầu xuyên suốt của quá trình phát triển. Nhấn mạnh trọng tâm xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện; xây dựng văn hóa Đảng, văn hóa công vụ, văn hóa công dân, văn hóa doanh nghiệp và văn hóa số, tạo nền tảng tinh thần vững chắc cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Cùng với đó là xác định xây dựng nền quản trị xã hội hiện đại chủ động, thông minh, có năng lực dự báo, cảnh báo sớm và quản trị rủi ro xã hội là một đột phá chiến lược. Chuyển mạnh từ tư duy “quản lý xã hội” sang “quản trị và kiến tạo xã hội”; lấy dữ liệu làm nền tảng, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực, chuyển đổi số làm phương thức chủ yếu và người dân là trung tâm. Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật và từng bước hình thành “trật tự tự thân” của xã hội. Không chỉ duy trì trật tự xã hội bằng các công cụ quản lý nhà nước mà hướng tới xây dựng xã hội mà mỗi người dân tự giác tuân thủ pháp luật, chuẩn mực đạo đức, văn hoá, trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến cho đất nước. Đổi mới cách tiếp cận đánh giá sự phát triển của đất nước. Bên cạnh các chỉ tiêu kinh tế, Nghị quyết xác lập hệ thống chỉ số phản ánh chất lượng phát triển xã hội, lấy chất lượng sống, chỉ số hạnh phúc, mức độ hài lòng và niềm tin của Nhân dân làm thước đo quan trọng phản ánh hiệu quả quản trị, phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết “Về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hoà, phát triển” xác lập tầm nhìn mới của Đảng ta, đó là đổi mới tư duy phát triển, khẳng định thành công của đất nước không chỉ đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế, mà còn bằng chất lượng sống, mức độ hạnh phúc, sự an toàn và niềm tin của Nhân dân. Xác định rõ con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực, vừa là chủ thể của mọi quá trình phát triển xã hội. Từ đó làm cơ sở cho sự phát triển bền vững và hài hòa, gắn kết chặt chẽ giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm an sinh xã hội bao trùm và đa tầng, đề ra các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp có tính đột phá để xây dựng xã hội thật sự vì con người, chăm lo nâng cao mọi mặt đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, là nguồn lực, động lực mới và nền tảng thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. 

Đây là những vấn đề lớn, có nhiều nội dung mới đòi hỏi sự vào cuộc của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, cả hệ thống chính trị, trong đó có trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam sẽ góp phần xây dựng xã hội thực sự kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển trong kỷ nguyên phát triển mới.

Nguyễn Văn Tuân