Người lãnh đạo "có tầm": Ra Quyết định đúng, dùng người hiệu quả và trách nhiệm cao với đơn vị
QPTĐ-Trong mọi tổ chức, từ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp đến các đơn vị lực lượng vũ trang, vai trò của người lãnh đạo luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Chất lượng lãnh đạo không chỉ quyết định hiệu quả hoạt động của tổ chức mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự đoàn kết, niềm tin và động lực phấn đấu của tập thể. Thực tiễn cho thấy, một người lãnh đạo có tầm không chỉ được đánh giá ở trình độ chuyên môn hay chức vụ đảm nhiệm mà còn thể hiện ở khả năng ra quyết định đúng, biết sử dụng con người hiệu quả và luôn đề cao trách nhiệm đối với đơn vị. Đây là những yếu tố cốt lõi tạo nên uy tín, bản lĩnh và năng lực lãnh đạo trong thời kỳ mới.
Ra quyết định đúng – thước đo năng lực và bản lĩnh lãnh đạo
Trong quá trình lãnh đạo, quản lý, người lãnh đạo thường xuyên phải đối mặt với nhiều vấn đề phức tạp, đòi hỏi phải đưa ra những quyết định nhanh chóng, chính xác và phù hợp với thực tiễn. Quyết định lãnh đạo là sự lựa chọn được “phương án tối ưu” nhằm giải quyết một vấn đề cụ thể hoặc định hướng cho sự phát triển của tổ chức, cơ quan, đơn vị. Vì vậy, chất lượng của quyết định có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả thực hiện nhiệm vụ của đơn vị, làm cơ sở cho cấp dưới cùng hành đồng.
Một quyết định đúng trước hết phải xuất phát từ việc nắm chắc tình hình thực tế, dựa trên cơ sở khoa học, khách quan và phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, quy định thống nhất từ đơn vị. Người lãnh đạo có tầm nhìn không đưa ra quyết định theo cảm tính hay ý chí chủ quan mà luôn biết lắng nghe ý kiến tập thể, tham khảo ý kiến chuyên gia, phân tích kỹ lưỡng các yếu tố tác động trước khi lựa chọn phương án tối ưu để đưa ra quyết định. Trong môi trường hiện nay, khi khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, khối lượng thông tin ngày càng lớn và yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, việc ra quyết định càng đòi hỏi người lãnh đạo phải có tư duy biện chứng, tầm nhìn chiến lược, khả năng dự báo chính xác và tầm nhìn xa, phát hiện ra những thuận lợi, khó khăn của vấn đề có liên quan đến đơn vị mình. Một quyết định đúng không chỉ giải quyết được vấn đề trước mắt mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của đơn vị trong tương lai.
Đối với các cơ quan, đơn vị trong quân đội, quyết định của người chỉ huy, chính ủy, chính trị viên có liên quan trực tiếp đến chất lượng huấn luyện, khả nằn SSCĐ, kết quả xây dựng chính quy, ý thức chấp hành kỷ luật và khả năng hoàn thành nhiệm vụ của các quân nhân trong toàn đơn vị. Do đó, mỗi quyết định cần được cân nhắc kỹ lưỡng, bảo đảm đúng nguyên tắc, đúng thẩm quyền và sát thực tiễn đặt ra. Thực tế đã chứng minh rằng, những đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thường có đội ngũ cán bộ lãnh đạo biết đánh giá đúng tình hình, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và đưa ra những quyết định kịp thời, hiệu quả. Ngược lại, những quyết định thiếu cơ sở, chủ quan hoặc chậm trễ có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức và niềm tin của cán bộ, nhân viên.
Dùng người hiệu quả – nghệ thuật tối quan trọng của người lãnh đạo
Nếu ra quyết định đúng là biểu hiện của năng lực tư duy biện chứng, tầm nhìn chiến lược, thì sử dụng con người hiệu quả lại thể hiện nghệ thuật lãnh đạo “nghệ thuật dùng người”. Con người là nhân tố trung tâm, có vai trò quyết định sự thành công hay thất bại của mọi tổ chức. Vì vậy, người lãnh đạo có tầm luôn biết phát hiện, bồi dưỡng và sử dụng đúng người, đúng việc. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng chỉ rõ: “Dùng người như dùng gỗ. Người thợ khéo thì gỗ to, nhỏ, thẳng, cong đều tùy chỗ mà dùng được”. Lời dạy đó cho thấy mỗi con người đều có điểm mạnh, điểm yếu riêng; nhiệm vụ của người lãnh đạo là nhận diện chính xác năng lực, sở trường của từng cá nhân để bố trí, phân công công việc phù hợp.
Sử dụng con người hiệu quả trước hết đòi hỏi người lãnh đạo phải công tâm, khách quan, tránh tư tưởng cục bộ, thiên vị hoặc đánh giá cán bộ theo cảm tính. Một môi trường làm việc công bằng sẽ tạo động lực cho mọi người phát huy năng lực, cống hiến trí tuệ và tâm huyết cho tập thể. Bên cạnh đó, người lãnh đạo cần tạo điều kiện để cán bộ, nhân viên được học tập, rèn luyện, thử thách trong thực tiễn. Việc giao nhiệm vụ phải phù hợp với năng lực, đồng thời khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới và tinh thần dám chịu trách nhiệm. Khi được tin tưởng và trao cơ hội, mỗi cá nhân sẽ có điều kiện phát huy tối đa khả năng của mình.
Đại biểu tặng quà, động viên lực lượng tham gia diễn tập thực binh ứng phó tình huống khẩn cấp về y tế cho Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Trong điều kiện chuyển đổi số và hội nhập quốc tế hiện nay, yêu cầu đối với nguồn nhân lực ngày càng cao. Người lãnh đạo không chỉ biết sử dụng đội ngũ hiện có mà còn phải chú trọng đào tạo, phát triển nhân tài, xây dựng đội ngũ kế cận có đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ lâu dài. Đối với quân đội, sử dụng cán bộ đúng năng lực, sở trường có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Một cán bộ được bố trí đúng vị trí sẽ phát huy tốt khả năng lãnh đạo, chỉ huy, góp phần nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ của đơn vị. Ngược lại, nếu bố trí không phù hợp sẽ làm giảm hiệu quả công việc, ảnh hưởng đến tinh thần và sự phát triển của tập thể.
Có trách nhiệm cao với đơn vị – phẩm chất làm nên uy tín người lãnh đạo
Một trong những tiêu chí quan trọng nhất để đánh giá người lãnh đạo “có tầm” chính là tinh thần trách nhiệm cao đối với tổ chức, cơ quan, đơn vị và những người dưới quyền. Trách nhiệm không chỉ thể hiện ở việc luôn hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao mà còn ở sự tận tâm, tận lực vì lợi ích chung của tập thể. Người lãnh đạo có trách nhiệm luôn đặt lợi ích của tổ chức lên trên lợi ích cá nhân “dĩ công vi thượng”. Họ sẵn sàng nhận phần khó khăn về mình, không né tránh khuyết điểm, không đùn đẩy trách nhiệm khi xảy ra sai sót. Đây chính là biểu hiện của bản lĩnh chính trị, đạo đức công vụ và phong cách lãnh đạo mẫu mực, nêu gương của cán bộ.
Tinh thần trách nhiệm còn thể hiện ở việc quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, nhân viên dưới quyền; có thái độ lắng nghe, thấu hiểu, thấu cảm tâm tư, nguyện vọng chính đáng của cấp dưới; kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Một người lãnh đạo gần gũi, sâu sát cơ sở sẽ tạo dựng được niềm tin, sự đoàn kết và đồng thuận cao trong tập thể.
Trong quân đội, trách nhiệm của người cán bộ lãnh đạo, chỉ huy càng có ý nghĩa quan trọng. Mỗi quyết định, mỗi hành động của người cán bộ đều tác động trực tiếp đến tâm tư, tình cảm và kết quả công tác của bộ đội. Do đó, người lãnh đạo phải luôn gương mẫu trong lời nói và việc làm, thực hiện tốt phương châm “nói đi đôi với làm”, “đã cam kết thì phải thực hiện và có sản phẩm”, “trên làm gương mẫu mực, dưới tích cực làm theo”. Khi đơn vị gặp khó khăn, thử thách, người lãnh đạo có trách nhiệm sẽ là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho tập thể. Họ không chỉ định hướng, tổ chức thực hiện nhiệm vụ mà còn truyền cảm hứng, củng cố niềm tin và khơi dậy ý chí quyết tâm khắc phục khó khăn của cán bộ, chiến sĩ. Chính điều đó tạo nên “sức mạnh mềm” giúp đơn vị vượt qua mọi khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
“Ra quyết định đúng, dùng người hiệu quả và có trách nhiệm cao với đơn vị” là ba yếu tố cơ bản làm nên hình ảnh người lãnh đạo “có tầm” trong thời đại mới. Đây không chỉ là yêu cầu về năng lực quản lý mà còn là chuẩn mực về phẩm chất chính trị, đạo đức và phong cách lãnh đạo. Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, mỗi cán bộ lãnh đạo cần không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ tư duy, kỹ năng quản lý và bản lĩnh nghề nghiệp. Đồng thời phải luôn giữ vững tinh thần trách nhiệm, công tâm trong sử dụng cán bộ, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám hành động vì lợi ích chung của tập thể. Chỉ khi hội tụ đầy đủ những phẩm chất đó, người lãnh đạo mới thực sự trở thành trung tâm đoàn kết, hạt nhân lãnh đạo của đơn vị, góp phần xây dựng tổ chức vững mạnh toàn diện, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.
Thượng tá, Thạc sỹ Phan Huy Hùng
Khoa tâm lý học quân sự, Học viện Chính trị
