Trận đánh bốt Hương Ngải
Thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, xã Hương Ngải, huyện Thạch Thất nằm sâu trong vùng địch chiếm đóng. Đầu năm 1949, lực lượng kháng chiến của xã phải tạm rút ra vùng căn cứ tận chân núi Vua Bà (huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình). Ban đêm, cán bộ, du kích về xã hoạt động, phải trải qua chặng đường hơn 30km, qua nhiều đồn bốt địch và vượt qua sông Tích sang Hương Ngải “bám đất, bám dân”.

Quán Nghinh hương-Di tích lịch sử văn hóa tiêu biểu của xã Hương Ngải.
Về phía địch, chúng tuyển chọn được một số tên ác ôn phản động ở làng vào bộ máy “ban tề” xã. Ngày ngày, chúng đến các thôn, xóm để “rình mò”, đe dọa nhân dân nhằm triệt phá các gia đình nghi nuôi giấu cán bộ, du kích. Chúng còn bắt nhân dân đóng góp để xây bốt ở giữa làng, ngay cạnh đường liên thôn. Xây xong, địch bắt hơn 30 thanh niên khỏe mạnh ra làm lính. Phía ta, đã lựa chọn đưa 3 du kích bí mật cài vào hàng ngũ lính tổng dũng để nắm tình hình.
Nhiệm vụ nhổ bỏ bốt lúc này trở nên cấp bách giúp nhân dân đỡ lo sợ, yên tâm lao động sản xuất. Đêm 14/2/1951, đơn vị B7 thuộc Huyện đội Thạch Thất phối hợp với du kích địa phương tấn công bốt. Nhờ có 3 chiến sĩ làm “nội ứng”, nên khi ta đánh vào, lính trong bốt vẫn đang chìm trong giấc ngủ. Đến khi địch tỉnh dậy mới hoảng hốt xin ta tha chết. Sau khi giải thích chính sách khoan hồng, ta tha cho họ về với gia đình, chỉ dẫn giải 1 số tên ác ôn phản động đưa ra vùng căn cứ để giáo dục, cải tạo. Ngay trong đêm đó, được sự vận động của bộ đội, nhân dân đã ra phá bốt, làm cho địch sau này không thể tái chiếm.
Trận đánh bốt ở Hương Ngải theo chiến thuật “nội công, ngoại kích” diễn ra nhanh gọn, ta tiêu diệt 1 tên chánh tổng, bắt sống toàn bộ “ban tề” và binh lính địch. Chiến thắng tuy nhỏ nhưng gây tiếng vang lớn. Binh lính các đồn bốt địch ở quanh vùng hoang mang, lo sợ, những tên phản động bị vợ con chỉ trích, họ hàng xa lánh. Phía xã Hương Ngải, nhân dân an tâm tiếp tục nuôi giấu và bảo vệ cán bộ, cùng với Việt Minh mở rộng, phát triển phong trào cách mạng ở địa phương.
Với thành tích xuất sắc trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, nhân dân và LLVT xã Hương Ngải được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Phát huy truyền thống cách mạng, ngày nay, LLVT xã Hương Ngải luôn được củng cố và phát triển, là nòng cốt, xung kích đi đầu trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương. Nhiều năm, Ban CHQS xã đạt danh hiệu Đơn vị Quyết thắng do Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội trao tặng.
Ngọc Vân



